NAGRODA NOBLA 2008 Z DZIEDZINY FIZYKI

Nagroda Nobla za odkrycie podstaw złamania symetrii umożliwiła przewidzenie istnienia co najmniej trzech rodzin kwarków.

Z czego składa się świat – rośliny, zwierzęta i my sami? Ile jest tak naprawdę cząstek elementarnych i jakie siły je wiążą? Badaniami, które pozwoliłyby odpowiedzieć na te pytania z jak największą precyzją, zajmowali się tegoroczni nobliści z dziedziny fizyki. Są to Yoichiro Nambu, Amerykanin japońskiego pochodzenia pracujący na uniwersytecie w Chicago, oraz dwóch Japończyków – Makoto Kobayashi oraz Toshihide Maskawa
Nambu został wyróżniony Noblem, gdyż jego teoria okazała się bardzo przydatna dla fizyków pracujących nad Modelem Standardowym, czyli wielką teorią budowy materii, która ma jednoczyć wszystkie znane nam cząstki oraz oddziaływania.

Dwóch pozostałych noblistów stwierdziło, że Model Standardowy zawiera aż trzy rodziny kwarków (to cegiełki, z których składają się protony i neutrony). To właśnie im zawdzięczamy, że w podręcznikach do fizyki pojawiły się takie nazwy jak „kwark dziwny”, „kwark powabny” i „kwark wierzchni”. Co istotne, cząstki, których istnienie Kobayashi i Maskawa postulowali wyłącznie teoretycznie, udało się następnie zaobserwować doświadczalnie.

Teorie Nambu przybliżyły fizyków do rozwiązania zagadki od czego zależy masa poszczególnych cząstek elementarnych.
„Zjawisko łamania symetrii występuje w wielu działach fizyki, ale szczególne znaczenie ma w teorii cząstek elementarnych. Mechanizm, o którym mowa, prowadzi m.in. do tego, że cząstki, które pierwotnie nie mają masy, masę tę uzyskują. Jako przykład mogę podać, że kiedy Wszechświat był jeszcze bardzo młody i panowały w nim bardzo wysokie temperatury, wszystkie cząstki miały masę zerową. I dopiero, gdy zaczęło się ochładzać, niektóre z nich zdobywały masę. Następowało to właśnie w mechanizmie łamania symetrii” – tłumaczył prof. Jacyna-Onyszkiewicz. Według profesora, nagrodzone Noblem odkrycie jest jednym z najważniejszych elementów fizyki teoretycznej.

Wcześniej szwedzki dziennik „Dagens Nyheter” spekulował, że jednym z głównych kandydatów do nagrody są odkrywcy pierwszych planet pozasłonecznych – polski astronom Aleksander Wolszczan, wspólnie z dwoma Szwajcarami Michelem Mayorem i Didierem Quelozem.

Wpis: Martyna Kowalczyk

Bądź pierwszy, który skomentuje ten wpis!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.


*


Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.